คลายทุกข้อสงสัย เรื่องนิวเคลียร์และ SMR

ข้อเท็จจริงพลังงานนิวเคลียร์เพื่อความยั่งยืน

เจาะลึก 8 ประเด็นสำคัญ ทั้งความปลอดภัย การดูแลกากกัมมันตรังสี และความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ

ระดับความเข้มข้นของยูเรเนียมที่ใช้งาน

โรงไฟฟ้า
3–20%
อาวุธนิวเคลียร์
>90%
*เชื้อเพลิงของโรงไฟฟ้าเข้มข้นไม่เพียงพอต่อการเกิดปฏิกิริยาลูกโซ่รุนแรงแบบระเบิด

หมวดที่ 1: ความปลอดภัยและการกำกับดูแล

Safety & Regulation

Q1: โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ หรือ SMR มีโอกาสระเบิดเหมือนระเบิดนิวเคลียร์ได้ไหม?
ความจริงคือ: โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ 'ไม่สามารถระเบิดได้' แบบระเบิดนิวเคลียร์
ความเข้มข้นของเชื้อเพลิงต่างกันชัดเจน

เชื้อเพลิงในโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ใช้ยูเรเนียมเข้มข้นเพียง 3–20% เท่านั้น ซึ่งไม่เพียงพอต่อการจุดระเบิดแบบลูกโซ่รุนแรง (ต่างจากอาวุธนิวเคลียร์ที่ต้องใช้ความเข้มข้นสูงกว่า 90%)

ระบบความปลอดภัยเชิงลึกหลายชั้น (Defense-in-Depth)

เครื่องปฏิกรณ์ถูกออกแบบให้มีเกราะกำบังหลายระดับ พร้อมกลไกควบคุมและระงับปฏิกิริยานิวเคลียร์ได้โดยอัตโนมัติทันทีที่ตรวจพบความผิดปกติ

Q2: โรงไฟฟ้า SMR ปลอดภัยแค่ไหน และใครเป็นผู้กำกับดูแลในประเทศไทย?
ความจริงคือ: มีมาตรฐานสากลควบคุม และมีกฎหมายกำกับดูแลอย่างเข้มงวดตลอดทุกระยะโครงการ
หน่วยงานกำกับดูแลของไทย

อยู่ภายใต้การกำกับดูแลตามกฎหมายของ สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) โดยยึดมาตรฐานความปลอดภัยสูงสุดของ ทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA)

ครอบคลุมตลอดอายุโครงการและบุคลากรผ่านการรับรองเข้มงวด

ควบคุมตั้งแต่ก่อนก่อสร้าง ระหว่างเดินเครื่อง จนถึงการปลดระวาง ผู้ควบคุมเครื่องปฏิกรณ์ต้องสอบผ่านใบอนุญาตตามกฎหมายและฝึกซ้อมสถานการณ์จำลองสม่ำเสมอ

Q3: หากเกิดอุบัติเหตุไม่คาดคิด มีแผนรับมือและจัดการอย่างไร?
ความจริงคือ: มีทั้งระบบความปลอดภัยทางวิศวกรรมที่ทำงานได้เอง และแผนเผชิญเหตุฉุกเฉินร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ
ระบบความปลอดภัยเชิงรับ (Passive Safety)

SMR หลายแบบถูกออกแบบให้สามารถหยุดปฏิกิริยาและระบายความร้อนได้เองโดยไม่ต้องพึ่งพาไฟฟ้าหรือการควบคุมจากมนุษย์ (Walk-away Safe) โดยอาศัยหลักฟิสิกส์ธรรมชาติ เช่น แรงโน้มถ่วง และการถ่ายเทความร้อน

แผนรับมือเหตุฉุกเฉินทางรังสี

ผู้ดำเนินงานต้องจัดทำแผนฉุกเฉินและซ้อมร่วมกับหน่วยงานรัฐและชุมชนท้องถิ่น ทั้งการแจ้งเตือนภัย การสื่อสาร และการดูแลความปลอดภัยอย่างเป็นระบบ

หมวดที่ 2: สิ่งแวดล้อมและการจัดการของเสีย

Environment & Waste

Q4: โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ / SMR ไม่สะอาดจริงไหม มีกากกัมมันตรังสีแล้วจัดการอย่างไร?
ความจริงคือ: พลังงานนิวเคลียร์ได้รับการยอมรับว่าเป็น พลังงานสะอาด (Clean Energy) เช่นเดียวกับพลังงานลม พลังน้ำ และพลังงานแสงอาทิตย์ ดังนั้น โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ รวมถึงโรงไฟฟ้า SMR จึงเป็นหนึ่งในทางเลือกของการผลิตไฟฟ้าพลังงานสะอาด
ไร้มลพิษทางอากาศระหว่างผลิต (Zero CO₂)

กระบวนการผลิตไฟฟ้าไม่มีการเผาไหม้ จึงไม่ปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์หรือฝุ่นควัน ช่วยลดโลกร้อนและสนับสนุนเป้าหมาย Net Zero ของประเทศไทยภายในปี ค.ศ. 2050

การจัดการกากกัมมันตรังสีอย่างรัดกุม 100%
  • กากระดับต่ำและปานกลาง: ผ่านการคัดแยก ปรับสภาพ บรรจุในภาชนะนิรภัย และส่งมอบให้ สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (สทน.) ดูแลจัดเก็บ
  • กากระดับสูง (เชื้อเพลิงใช้แล้ว): พักในบ่อน้ำหล่อเย็น (Wet Storage) เพื่อลดความร้อนและรังสี จากนั้นจึงย้ายไปจัดเก็บแบบแห้ง (Dry Storage) ในถังบรรจุภัณฑ์พิเศษ หรือส่งคืนผู้จำหน่ายตามสัญญา

หมวดที่ 3: เทคโนโลยีและความพร้อมของไทย

Technology & Readiness

Q5: โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ และ โรงไฟฟ้า SMR มีการใช้งานจริงหรือยัง?
ความจริงคือ: มีการใช้งานเชิงพาณิชย์แล้ว และกำลังขยายตัวอย่างรวดเร็วทั่วโลก
โรงไฟฟ้าที่เดินเครื่องเชิงพาณิชย์ในปัจจุบัน

โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดใหญ่เดินเครื่องอยู่กว่า 417 แห่ง ใน 31 ประเทศ และมี SMR เดินเครื่องแล้ว เช่น:

HTR-PM (จีน) SMR เทคโนโลยี Gen IV เริ่มเดินเครื่องเชิงพาณิชย์ปลายปี 2023 ที่มณฑลซานตง
Akademik Lomonosov (รัสเซีย) SMR แบบลอยน้ำ เดินเครื่องเชิงพาณิชย์ตั้งแต่ปลายปี 2019
โครงการที่อยู่ระหว่างก่อสร้าง

เช่น โครงการ ACP100 (Linglong One) ที่ประเทศจีน (คาดแล้วเสร็จปี 2026) และ BWRX-300 ที่ประเทศแคนาดา (คาดแล้วเสร็จปี 2030)

Q6: ประเทศไทยมีความพร้อมหรือยังสำหรับโรงไฟฟ้า SMR?
ความจริงคือ: ปัจจุบันประเทศไทยอยู่ในขั้นตอนการศึกษาความเป็นไปได้และเตรียมความพร้อมอย่างรอบคอบ
กฟผ. ศึกษาความเหมาะสมรอบด้าน

ครอบคลุมด้านเทคโนโลยี ความปลอดภัย ผลกระทบสิ่งแวดล้อม ความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ กฎหมายกำกับดูแล และการพัฒนาบุคลากร โดยต่อยอดจากประสบการณ์และมาตรฐานสากล

หมวดที่ 4: ความคุ้มค่าและการบริหารโครงการ

Economics & Project Execution

Q7: โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ / SMR แพงจริงไหม คุ้มค่าหรือไม่กับการลงทุน?
ความจริงคือ: เงินลงทุนเริ่มต้นค่อนข้างสูง แต่วัดจากต้นทุนเฉลี่ยตลอดอายุโครงการ ถือว่าคุ้มค่าและแข่งขันได้
ต้นทุนค่าไฟฟ้าเฉลี่ย (LCOE) มีเสถียรภาพ

โรงไฟฟ้ามีอายุการใช้งานยาวนานกว่า 60 ปี ผลิตไฟฟ้าได้ต่อเนื่อง 24 ชั่วโมง และต้นทุนเชื้อเพลิงต่ำผันผวนน้อย ช่วยรักษาเสถียรภาพค่าไฟฟ้าระยะยาว

แนวโน้มราคา SMR ที่จะถูกลง

เมื่อเปลี่ยนเป็นการผลิตชิ้นส่วนสำเร็จรูปจากโรงงานแบบมาตรฐานเดียวกัน (Modular Fabrication) จะช่วยย่นระยะเวลาก่อสร้างและลดต้นทุนได้อย่างมาก

Q8: มั่นใจได้อย่างไรว่าโครงการจะไม่ล่าช้า?
ความจริงคือ: เลือกใช้เทคโนโลยีที่พิสูจน์แล้วเพื่อลดความล่าช้า
การควบคุมระยะเวลาก่อสร้าง

เน้นใช้เทคโนโลยีที่พิสูจน์แล้ว (Proven Technology) เช่น ตัวอย่างความสำเร็จของโรงไฟฟ้า Barakah (UAE) ที่สร้างเครื่องปฏิกรณ์ 4 หน่วย เสร็จตามกรอบเวลา 12 ปี

© 2021 ส่วนงานพลังงานนิวเคลียร์และรังสี
การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.)

กองประกันคุณภาพและพลังงานนิวเคลียร์
Email : NuclearNEWS@egat.co.th

นโยบายข้อมูลส่วนบุคคล